26 Apr

Door

Discipline in de samenwerking

April 26, 2016 | By |

Is scrummen de nieuwe lopende band?

Tijdens ons eerste dialoog café over discipline werd de ambivalente houding t.o.v. discipline expliciet. Graag geef ik mijn reflectie op de gesprekken van die middag en nodig ik je uit voor ons volgende dialoog café over “Samenwerken, maar dan anders” op 16 september 2016.

Wat is jouw eerste gedachte bij Discipline?
Het eerste dialoog café was een interessante en warme ontmoeting. De aanwezige ervaring, kennis en wijsheid werd op een prettige wijze met zorg voor dialoogdiscipline gericht op een fascinerend thema. Bij het rondje “eerste gedachte” viel op dat het woord discipline negatieve associaties oproept. Discipline doet denken aan minder autonomie, dat anderen het voor je uitmaken en dat je zelf niet meer mag kiezen. Het wijst ook op overdreven verplicht handelen naar regels en de dwangmatigheid van systemen. Discipline is een soort alternatief voor controle met dezelfde energielek en ontkracht het zelf bepalend vermogen. Discipline betekent dat je het doet omdat het moet en er anders een vorm van straf op staat. Deze eerste gedachten duiden op het moeten laten zien van ongewenst kudde gedrag.

Deze beelden lieten me sterk denken aan dat wat Marli Huijer, onze Filosofe des Vaderlands, in haar boek Discipline, overleven in overvloed beschrijft. Hoe in de zestiger jaren regels werden afgebroken, omdat toen de autonomie heroverd moest worden. Discipline werd tijdens de Flower Power een vies woord. Toch was er volgens Marli ook een (beperkte) stroming die zich zorgen maakte om die beweging. De zorg betrof onder meer het uitblijven van het gesprek over welke discipline dan wel nodig bleef om functies in de samenleving te ondersteunen om het onszelf gemakkelijk te maken. Disciplineren gebeurt en als je het er niet over hebt, dan overkomt het je. Dat vond deze stroming risicovol.

Welke ervaring heb jij met disciplineren?
Je kunt discipline niet afschaffen. Hierin werd ik bevestigd toen na de eerste, vooral afwijzende beelden de ontdekking volgde, dat discipline eigenlijk alom aanwezig is. Eerst kwamen we op instanties die meer vóór ons dan mét ons keuzes maken; politiek, regering, scholen, belastingdienst. Daarna bleek dat zelfs ieder van de aanwezigen, ook die met een negatief gevoel over discipline, zijn eigen specialisme inzet om anderen te “helpen” discipline te ontwikkelen. We ontdekten dat we ook zelf vóór en mét onze omgeving discipline ontwikkelen. Zo spraken we over de moeder voor het kind, over de trainer die mindfulness wil overbrengen of motiverende gespreksvoering en de adviseur die de vitaliteitscan of de STAP-dialoog inzet. Allemaal momenten en vormen van disciplinering, waar we in eerste instantie niet die negatieve beleving bij hebben. Ze zijn bedoeld om het leven aangenamer te maken.

Wat zijn positieve voorbeelden van eigentijdse discipline?
Het leverde mooie vragen op als: Wanneer mag je tegen je kind zeggen: ”Omdat ik het wil, later mag je zelf kiezen”, in de overtuiging dat dan wel duidelijk is dat het gunstig is te doen wat jij wilt. Mag je dat tegen een nieuw lid in je samenwerkingsverband zeggen?
Een mooi gegeven voorbeeld van discipline was een uitspraak van Jos de Blok van Buurtzorg. Hij stelde dat voor zijn organisatie hetzelfde geldt als zijn moeder zei: “Aan de keukentafel is het gezellig en problemen lossen we samen op”.

Onze dialoog leidde tot het inzicht dat discipline positief is, zo lang je zelf maar achter de motieven staat. Dat je dus hecht aan de waarden en regels waarop de gevraagde discipline is gebaseerd, blijkt belangrijk. Je moet bewust oordelen of je de discipline wel of niet op prijs stelt.

Zo vind ik scrummen en onze STAP-dialoog voorbeelden van eigentijdse discipline. Ze staan voor gedeelde waarden en regels, die ons helpen om in de huidige complexe, dynamische situaties met voortdurende tijdsdruk toch gericht en bewust samen te werken. Voorwaarde is wel dat de samenwerkers bewust hechten aan de waarden en regels onder deze disciplines. Anders wordt het kadaverdisicpline en wordt het scrummen de moderne lopende band.