08 Sep

Door

Het Agoramodel en zin in samenwerken

September 8, 2016 | By |

De wil is de motor. Het denken is alleen maar een instrumentje dat je gebruikt om het willen vorm te geven.

René Gude in zijn boek Het agoramodel

Welk denken gebruiken we om samenwerken zin te geven?
Het Agoramodel dat René Gude voor zijn dood bedacht, helpt om hierover met elkaar in gesprek te gaan. Het heeft de laatste jaren snel furore gemaakt binnen bedrijven en (school)organisaties maar ook bij trainers en tal van individuen. Inmiddels richten enkele tientallen scholen er hun onderwijs mee in en zijn er verschillende boeken over verschenen (o.a. Werk verzetten van Peter henk Steenhuis en Het Agoramodel van René Gude zelf) de School voor samenwerken biedt een dag aan waarin het model vooral gebruikt wordt om de menselijke kant van samenwerken persoonlijk te duiden. Deze dag is opgebouwd volgens een duidelijke leerlijn waarin het model centraal staat en de oriëntatie op de eigen samenwerkpraktijk

Wie is René Gude?
In de laatste jaren van zijn leven werd René een BN’er. Hij verscheen regelmatig als Denker des Vaderlands in praatprogramma’s zoals De Wereld Draait Door. Opmerkelijk was zijn makkelijke en eenvoudige manier waarop hij sprak over ingewikkelde en grote vragen van het leven en vooral ook zijn leven, waarvan de eindigheid nabij was. Een filosoof die de volle breedte van de samenleving bereikte. Over de essentie van filosofie zei hij:

“Filosofie bestaat om al onze gesprekken te helpen verbeteren. Of het nu om een werkoverleg gaat, een debat in de Tweede kamer of een gesprek met je kinderen in de privésfeer.”

“Filosofie is de moeder van de overlegcultuur. We kletsen de hele dag: vergissing loert, misverstand doemt op en misleiding dreigt. Het is voor de kleinste onderneming al gewenst dat betrokkenen al weten hoe de wereld in elkaar zit. Dat ze zich verstaanbaar kunnen maken en dat ze een gezamenlijk handelingsperspectief ontwikkelen.”

Als je zijn denken volgt, is de verbinding met samenwerken snel gelegd.

HETAGORAMODEL kleinerWat is het Agoramodel?
Het Agoramodel is een versimpeling van de wereld om er met elkaar over te kunnen praten. Het viel René op dat door de eeuwen heen steeds dezelfde gebouwen verschijnen rond het plein in dorpen en steden. Dat sterkte hem in zijn uitgangspunt dat deze gebouwen staan voor sferen, waar de belangrijke thema’s aan de orde komen die ons leven bepalen. Hij onderscheidt daarbij vier leefsferen en vier oefensferen. Hij gebruikt deze sferen om levensgebieden met elkaar te verbinden.

René ziet de privé, de private, de publieke en de politieke sfeer als leefsferen. Als trainingssferen ziet hij religie, filosofie/onderwijs, kunst en sport. Alle acht samen zijn te vinden in een omvattende ecosfeer. Als je de leidende beginselen van de sferen kent, dan weet je de weg wel zo’n beetje in de wereld, meent hij. Daar begint het goede gesprek, vind ik. Want zijn beeld van de leidende beginselen in de acht sferen, die boeiend en herkenbaar zijn, hoeven nog niet de mijne te zijn.

Erno Eskens
Hoewel René Gude zijn beeld geeft van leidende beginselen in iedere sfeer en de onderlinge samenhangen van sferen, is het model niet af. Het Agoramodel was onderwerp op zijn “nog te doen” lijst. De kern heeft hij kunnen overbrengen in gesprekken met mensen uit zijn directe omgeving, die zijn boekje postuum uitbrachten. Eén hiervan is Erno Eskens, die René opvolgde als programma directeur van het Internationale School voor Wijsbegeerte. Hij herinnert zich de bijzondere tijdsdruk tijdens de gesprekken met René. Vaak constateerde René dat iets nog verdere uitgewerkt moest worden, maar dat hij daar geen tijd meer voor had. “Dat doen jullie dan wel”; zei hij dan.

Erno Eskens, die het model verder heeft uitgewerkt, geeft tijdens de Basisdag van de School voor Samenwerken een inleiding over het model en neemt deel aan alle dialogen op deze dag. De acht sferen bieden een verbluffend eenvoudige en praktische indeling om het gesprek aan te gaan over de betekenis van samenwerken in de huidig tijd. Het is, hoe triest ook, wellicht goed dat het niet helemaal af is. Het geeft de deelnemers aan de Basisdag nog meer ruimte om er wat van te vinden en zelf iets mee te doen.

Dit is exact wat wij beogen met de School voor Samenwerken. Een platform dat veiligheid biedt en stimuleert om het met elkaar te hebben over de betekenis van samenwerken, inclusief de praktische modellen die hierbij helpen. Tonnie van der Zouwen, Paul Bessems, Erno Eskens en ikzelf geven deze dag een impuls. Opdat we bewuster bepalen wat we willen. Gude zei hierover: “De wil is oneindig, het verstand beperkt.

Wil je mee in gesprek?
Kom dan 28 maart 2017 naar de Basisdag: Samenwerken, maar dan anders. Of schrijf je in voor de hele workshop Saemenwerken en het Agoramodel op  30 mei 2017.

Bron: “Het agoramodel, de wereld is eenvoudiger dan je denkt” en “Stand-up filosoof