07 Jul

Door

Optimistisch de toekomst in – Ben Kuiken

July 7, 2017 | By |

Hoe kunnen we omgaan met de complexiteit en snelle veranderingen?

Dit vraagt filosoof / schrijver Ben Kuiken zich af. De auteur van onder meer ‘Fuck de regels‘ en ‘De Laatste manager‘ startte een zoektocht.

Wow, in wat een gave tijd leven we toch eigenlijk. Verwarrend, maar ook gaaf. Mede dankzij internet staat de wereld op zijn kop. Soms letterlijk. Ik bestel online een hardloopshirt bij een winkel in België, die de order in een split second doorstuurt naar een fabriek in Pakistan. V&D bestaat niet meer. Ooit was ik freelance journalist, maar daar valt geen droog brood meer mee te verdienen. Tenzij je het geluk hebt om voor een kwaliteitskrant of De Correspondent te werken. Ik schrijf boeken, omdat ik daar blij van word. Maar ik verdien mijn brood met het geven van lezingen.

Fascinerend hoe snel dat is gegaan. Ik ben nog niet zo oud, maar ik herinner me nog de tijd dat er op de krant een hele rij typistes zat die het nieuws dat vanuit de hele wereld werd doorgebeld op ouderwetse typemachines aan het papier toevertrouwden. Als je iets wilde weten, zocht je het op, in de Encyclopedie of de Pyttersen’s Almanak. Nu google je even. Er is steeds meer informatie, maar we weten steeds minder.

Leuker
Wees niet bang, dit wordt niet een verhaal in de categorie ‘Opa vertelt’. Vroeger was heus niet alles beter. Ik herinner me ook de lange zondagmiddagen nog wel, waarop je uit verveling je kleine zusje maar ging pesten of eindeloos een bal tegen een muur trapte. Hilversum 3 bestond al wel, maar voor kindertelevisie was je aangewezen op Duitse zenders. Ik spreek daardoor een aardig mondje Duits, dat wel.

Eigenlijk vind ik deze tijd veel leuker. Niet makkelijker, maar wel leuker. Je wordt continu uitgedaagd om er zelf wat van te maken, en ja, dat is soms vermoeiend, maar ook wel weer leuk. Soms.

Zo ben ik een paar weken geleden begonnen met een crowdfunding campagne. Had ik nog nooit gedaan, dus ik dacht, à la Pipi, dat ik dat wel kon. En wat gaaf is dat. Ik heb nog nooit zoveel enthousiaste reacties, steunbetuigingen, ideeën, contact met oude vrienden en vage bekenden ontvangen als in de laatste weken. Oh ja, en geld. Maar dat is eigenlijk maar bijzaak. Bij crowdfunding wordt geld weer een middel, zoals het ooit bedoeld is. Je hebt het nodig, maar het gaat om iets anders.

Worsteling
Dat andere is dan het schrijven van een boek, waar ik dus ongelooflijk blij van word. En ook dat boek is eigenlijk maar een middel. Een middel om… Ja, waarom eigenlijk? Ik denk dat het hele project, waarvan het boek ook weer een onderdeel is, bedoeld is om de wereld een beetje mooier te maken. Dat klinkt altijd wel goed, vind je niet? Maar wat ik bedoel is dit: ik zie veel mensen worstelen met de wereld en de tijd waarin we leven. Met de complexiteit, de vrijheid, de snelle veranderingen en het feit dat niets meer is wat het lijkt. Nauwelijks nog zekerheden, je elke keer opnieuw moeten uitvinden; dat is best vermoeiend en soms stressvol. Hoe kun je daar een beetje vrolijk mee omgaan? ‘Moedig voorwaarts’, zoals Reve het zei. We gaan vrolijk verder, optimistisch de toekomst in.

Kunnen we dat leren? Dat is een grote vraag. En ik weet het antwoord niet. Maar ik wil het wel graag weten. Of (proberen te) begrijpen. Want dat is wat de mens doet: dingen proberen te begrijpen. En de dingen naar zijn hand proberen te zetten, als het even kan. Structuur aanbrengen, dingen verzinnen die nog nooit eerder zijn gedaan. En daar zijn we bovendien behoorlijk overdreven in. Zo is het Empire State Building volgens voormalig filosoof des vaderlands René Gude best een overdreven manier om een plek te hebben waar je droog zit en waar je veilig bent voor beren. Het is deze drang tot continu verbeteren en deze overdaad die je voor de mens inneemt, maar dat ook ons kruis vormt.

Koffer pakken
Misschien is complexiteit dus helemaal niet het probleem, maar ons verlangen om overal aan mee te doen. Overal ons stempel op willen drukken. Alles continu verbeteren. Want goed is nog lang niet goed genoeg. Dat ga ik eens lekker uitzoeken, de komende maanden. En jij mag met me mee. Je hebt nog 3 dagen om je koffer te pakken en je in te schrijven voor deze ontdekkingsreis.

Ben Kuiken is filosoof en schrijver. Hij startte het project ‘Organiseren in de 21e eeuw’. Je kunt dit project steunen op crowdaboutnow.nl