27 Aug

Door

Lerend samenwerken en samenwerkend leren

August 27, 2013 | By |

Adriaan de Boer, coördinator opleidingen gemeente Eindhoven.

Samen leren samenwerken. Gemeentelijke organisaties richten steeds vaker leerprocessen op een vernieuwde manier in. Leren wordt integraal onderdeel van samenwerken.

Hoe pakken we samenwerkend de vernieuwing aan?

Als opleidingscoördinator bij de gemeente Eindhoven zie ik mijzelf geplaatst in een fascinerende context. Sturen op basis van hiërarchie werkt niet meer. Als leidinggevende zul je principes van modern leiderschap moeten omarmen en deze ook consequent en vaardig toepassen. Samenwerkingsverbanden komen in de plaats van de oude gevestigde hiërarchische structuren . Bij de gemeente zijn de nieuwe ontwikkelingen maar ook de primaire processen afhankelijk van succesvolle horizontale samenwerkingsverbanden. Je ziet dit in het bijzonder in de programma’s / projecten waarmee onze gemeentelijke organisatie de vernieuwing vorm geeft.. Ik denk daarbij aan: de burger centraal, inrichten gedecentraliseerde taken, samenwerking met andere gemeenten, regie functie, herinrichting sociaal domein, slimmer werken, het nieuwe werken, meer met minder, etc.

Al deze programma’s / projecten hebben vergelijkbare leervragen. Ze vragen om het omarmen van (ver)nieuw(d)e beleidsprincipes, nieuwe werkmethodes en aangepaste vaardigheden. En het is niet meer van deze tijd om die vaardigheden eerst eens rustig te gaan trainen. Het leren begint direct en moeten we inbedden in wat we samenwerkend vorm willen geven. Belangrijke vragen zijn dan: Waarom veranderen we? (Leren op principe niveau). Welke bijgestelde werkmethoden zullen werken? (Leren op inzichtniveau). Hoe roepen we direct de aan te passen vaardigheden op of kunnen we die ontwikkelen indien nodig? (Leren op vaardigheidsniveau).

We moeten dus gelijk aandacht besteden aan het leerproces terwijl we samenwerken aan een project of programma. Dit is natuurlijk anders dan we gewend zijn. Daarbij speelt de enorme tijdsdruk een grote belemmerende rol. Bestuurlijke managers moeten vooruitgang laten zien. Het is daarom lastig om niet terug te vallen in wat je altijd al deed. Maar dan krijg je ook wat je altijd al kreeg. Het terugvallen in oude gewoontes is niet goed voor de ontwikkeling van het leerproces.

Samenwerken en samen leren: als op een racecircuit.

Horizontale samenwerkingsprocessen zullen na de gewenste ontwikkeling steeds vaker over de grenzen van afdelingen lopen. Samenwerken zal steeds sterker aan specifieke kenmerken moet voldoen. Zal alleen succesvol zijn als er sprake is van betrokkenheid van medewerkers bij de opbrengst, waarbij ze brede verantwoordelijkheid voor het proces willen dragen. Zij begrijpen dan dat samenwerken professionele synergie oplevert die in het belang is van alle betrokkenen binnen en buiten de gemeentelijke organisatie. Zij hebben dan een focus op zowel de harde als zachte kant, en oog voor tijdwinst die geboekt kan worden en voor co-creatie/participatie onderling en met de burger.

Ik zoek naar mogelijkheden om met samen leren direct het samenwerken te versterken. Het soort leren dat werkt als een pitstop op het race circuit. Even kort stoppen, samen nadenken over de meest cruciale vragen en dan weer door, gericht op wat mogelijk en nodig is.. In dit kader vind ik de vragen uit de STAP-dialoog goed helpen. Als wij in deze situatie, deze taak hebben, welke accenten/acties zijn dan nodig en hoe past dit bij ons/mij? De digitale ondersteuning is hierbij een extra hulp om van het samenwerken ook een leerproces te maken. We moeten bevorderen dat iedereen in het samenwerkingsverband sneller leert beelden te maken (en te delen) over de opbrengst van de samenwerking en wat er voor nodig is, zonder dat er weer wat nieuws moet worden ingevoerd.

Reacties

  1. Robin Stemerding

    Beste Adriaan, Welke artikelen kan jij aanbevelen die het leerconcept lerend samenwerken onderbouwen