14 Nov

Door

Politie Stad Utrecht borgt Mentale Weerbaarheid

November 14, 2013 | By |

Johan van Renswoude, districtschef politie stad Utrecht, zette de STAP-dialoog in om de opbrengst van de trainingen Mentale Weerbaarheid te borgen in de dagelijkse praktijk.

Wat maakt het vooral nodig om in deze tijd en in Utrecht “de aandacht voor Mentale Weerbaarheid in de dagelijkse praktijk te brengen”?

Ik denk niet dat alleen Utrecht specifiek aandacht aan dat onderwerp moet geven. Het is wel zo dat we extra op de noodzaak werden gewezen op 4 december 2011, met de rellen na de voetbalwedstrijd FC Utrecht – FC Twente. Toen werd ons incasseringsvermogen stevig op de proef gesteld. Ik heb na dit incident zelf een aantal dialoogsessies geleid waarin onder meer weer eens helder werd wat het voor individuele agenten betekent om langdurig onder druk te staan en wat dit in combinatie met extreem geweld dan vraagt van je mentale weerbaarheid.

Toen is voor mij nog duidelijker geworden dat het nodig is dat we hierin structureel investeren en het niet te laten bij: we hebben het onderzocht en ervan geleerd. Ik zie het ook als goed werkgeverschap als je als leiding laat zien dat je lokaal maatwerk ontwikkelt en dus “samen de aandacht voor mentale weerbaarheid in de dagelijkse praktijk brengt”

Wat maakt dat lastig in Utrecht?

We weten natuurlijk allemaal dat de transitie van een training/cursus in de praktijk lastig is. Terugval naar eerder ontwikkeld gedrag, reflexen die de vicieuze cirkel in stand houden. Dat is niet uniek voor dit programma en ook niet voor mijn stadsdistrict. Wij hebben ons gerealiseerd hoe belangrijk dit is en hoeveel geld en capaciteit we al hadden geïnvesteerd. Dan moet je als leidinggevenden die lastige transitie extra aandacht geven en mede tot je eigen verantwoordelijkheid maken.

Wat het bij ons extra lastig maakt, zijn de ingrijpende organisatorische veranderingen. Neem bijvoorbeeld een nieuw landelijk functiestelsel. Dat zorgt voor veel onzekerheid bij de medewerkers. Leidinggevenden hebben met al de landelijke veranderingen veel extra’s aan hun hoofd. Mentale weerbaarheid moet dan concurreren met tal van andere onderwerpen. Wat dan helpt, en dat zagen we ook terug in de dialoog, is dat het gaat over belevingsaspecten angst, zekerheid, vertrouwen etc. die direct verbonden zijn aan de kern van ons vak. Dan maak je met zo’n STAP-dialoog hierover toch energie vrij.

Hoe denk jij over de vier pijlers van Mentale Weerbaarheid? Betrokkenheid, uitdaging, vertrouwen en controle.

Begrippenkaders zijn altijd handig als je de aandacht ergens op wilt vestigen. Het werkt als je merkt dat ieder zijn eigen invulling gaat geven. Zo vind ik vertrouwen in dit rijtje erg belangrijk en tegelijkertijd is het een containerbegrip. In onze context is het verbonden met de spanning en de druk van het politievak. Dat werkt zowel naar binnen als naar buiten. Naar binnen gaat het over zelfvertrouwen, langs de vraag: “Kan ik het aan?” Naar buiten toe gaat het over vertrouwen in de directe omgeving: “Kan mijn collega het aan en gaat mijn chef mij steunen?”

De STAP-dialoog is vooral bedoeld om bottom up te werken. Hoe tevreden bent u hierover?

Ik ben heel tevreden over deze werkwijze. Het heeft vooral geholpen om leidinggevenden een denkproces te laten doormaken, waarbij de aandacht zich als vanzelf richt op de eigen invloedsfeer. Dat maakt andere gesprekken mogelijk dan over de onmacht om er zelf wat aan te doen of naar ‘de ander’ te wijzen. Mijn leidinggevenden zijn op een eenduidige, systematische manier geholpen een gemeenschappelijke referentie te ontwikkelen en werken met die basis in hun teams zelf aan oplossingen. Waarbij het mooi is dat er een concrete opbrengst is waar wij als MT bij kunnen aansluiten.

Wat vind je van de wijze waarop dit aansluit bij verbindend leiderschap? Invullen van professionele ruimte?

Ik ben van mening dat de STAP-dialoog deze kaders ondersteunt. Het hoort bij elkaar, maar we zijn stevig op zoek om dat naar onze dagelijkse praktijk te vertalen. Dit gaat nog niet helemaal vanzelf; we zullen nog meer bewust moeten stilstaan bij wat dit betekent voor het eigen gedrag.

Waar helpt de STAP-dialoog jou en je MT vooral bij?

Vooral om onze mensen hun eigen praktische aanknopingspunten te laten vinden. Daarnaast hen er telkens weer op wijzen dat ze zelf aan hun eigen verandering mogen werken binnen hun eigen bereik. Ik merk het al aan de kwaliteit van de gesprekken over de ontwikkeling van Mentale Weerbaarheid. Er is meer reflectie in de gesprekken. En dat heeft als effect dat we ons gerichter ontwikkelen op dit voor ons zo belangrijke thema. Bovendien vind ik dat er in korte tijd een concrete opbrengst ligt waar we op eigen kracht verder mee kunnen.


De STAP-dialoog zelf eens uitproberen?
Klik hier en u ontvangt gratis een eigen inlogcode!