02 Mar

Door

Studiner gemeenten over de 3 D’s geeft energie

March 2, 2015 | By |

Jeugdwet, Participatiewet en Wmo

Gemeenten zijn verantwoordelijk geworden voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Ze zijn druk met het (verder) vormgeven aan deze drie decentralisaties. Er is, wordt hard gewerkt om te voldoen aan verwachtingen. De vraag is echter: Welke verwachtingen en hoe? Op 11 februari jl. spraken gemeentesecretarissen en wethouders hierover tijdens hun Studiner. Zeven gemeenten deelden met elkaar aanpak en inzichten uit de praktijk.

Inleider Paul Bessems, schrijver van Weconomics, lichtte zijn conclusie toe dat we de welvaartsmachine zoals we deze decennia lang gebouwd hebben niet moeten proberen op te lappen. Nieuwbouw is zijn advies. De volgende vragen zijn dan belangrijk bij het invullen van decentralisatie. Is er sprake van vernieuwen of verbouwen? Wordt er wel uitgegaan van de kleinste bouwsteen in de samenwerking, de mens? Wordt er nu wel slimmer samengewerkt? Hoe groot is de noodzaak tot samenwerkend organiseren, gelet op de relatie met onze welvaart? Welke aandachtsgebieden geven gemeentelijke bestuurders nu bewust aandacht?

Fascinerend, stimulerend en energie gevend zijn termen die opkomen als je samen eens rustig mede vanuit deze benadering naar de veranderprocessen kijkt. Je ziet, hoewel je rol bescheiden is, hoe mooi het is om er iets in te mogen betekenen. Het Studiner was geslaagd, alleen al omdat de aanwezigen het als inspirerend ervoeren om na de twee inleiders met elkaar aan tafel uit te wisselen op basis van de methode van de STAP-dialoog. Het sprak de deelnemers aan.

Collin Stolwijk, wethouder van de gemeente Culemborg zegt hierover:
“Het Studiner is mij prima bevallen als mogelijkheid om inspiratie en energie op te doen. Een plezierige omgeving waarin je even de tijd is gegund om gemeentesecretarissen en collega wethouders te ontmoeten (ik maakte al een eerste afspraak). Ook de werkvorm beviel me goed. Twee korte inleidingen en daarna aan tafel begeleid met elkaar in dialoog. Ik werd met name nog eens getroffen door de boodschap dat onze welvaartmachine toe is aan een vernieuwingsslag die bepalend is voor de ontwikkelingen in de dienstensector. Spannend om deze overgangsperiode mee te mogen maken”.

Ik  vraag me af  wat de invloed is van deze benadering op het veranderproces. Om hierover beelden met elkaar te delen helpt het om drie ontwikkelniveau’s te onderscheiden. Je kan, zoals we dit deden, de dialoog richten op het thema in de volle breedte: Samen vorm geven aan de 3D’s. Je kan de dialoog ook opknippen in drie lagen. Per laag zijn er dan interessante vragen te stellen voor bestuurders.

  1. Principe niveau. Welke belangrijke principes selecteerden we en willen we samen tot leven brengen? In welke mate zijn ze al richtinggevend voor de uitvoering van de decentralisatie of voor de transformatie? Bijvoorbeeld maatwerk, transparantie, zelfredzaamheid. En voor de transformatie; participatie, cocreatie en dialoog.
  2. Methode niveau. Welke hulpconstructies (methodes, regels, inrichtingen, etc.) ondersteunen het tot leven brengen van de principes? Ondersteunen ze de uitvoering en/of de transformatie? Bijvoorbeeld stichtingen, de wijkteams, protocollen, bezwaren procedures voor de uitvoering en de STAP-dialoog en samenwerkingsladder voor de transformatie.
  3. Vaardigheden niveau. Welke vaardigheden hebben we extra nodig? Voor de uitvoering en/of de transformatie? Bijvoorbeeld loskomen van debat,informeren,overtuigen en meer de opbrengstgerichte dialoog oppakken.

Volgens Paul zouden we op ieder niveau ook stil moeten staan bij vragen als: Gaan we uit van nieuwbouw? Denken we wel vanuit de kleinste bouwsteen (lego filosofie) van de samenwerking?

In een volgende blog sta ik graag wat meer stil bij de antwoorden. Bijvoorbeeld de spanning tussen principes van handhaving en participatie voor ambtenaren. Ik zie het Studiner vooral als bevestiging dat het samenwerkend vermogen gediend is met elkaar vragen te stellen en de tijd te nemen voor een dialoog die je samen werkelijk verder brengt. Het studiner liet zien hoe zinvol het is om uit te wisselen en met elkaar te ontdekken. Dat inspireert en geeft energie.